Velázquez, Van Gogh i Picasso też lubili oliwę.

Drzewo oliwne, tak jak winorośl i zboże, było od zawsze obecne w kulturze śródziemnomorskiej. Czczone, uprawiane i rozpowszechniane od czasów antycznych w całym basenie Morza Śródziemnego, przez Egipcjan, Hebrajczyków, Fenicjan, Kreteńczyków i Greków było uważane za święte drzewo i symbol mądrości, a także pokoju i zwycięstwa. Było też symbolem nieśmiertelności ze względu na swoją długowieczność.

Wielu poetów, malarzy, rzeźbiarzy i fotografów urzeczonych krajobrazami czystej natury, przedstawiało piękno drzewa oliwnego. W naszym artykule zaprezentujemy niektóre z dzieł pokazujących drzewo oliwne oraz dobra, których nam dostarcza od wieków.

W Biblii znajdziemy liczne wzmianki o drzewie oliwnym lub oliwie, która służyła do namaszczania oraz dostarczała światło do domów i świątyń. Wszyscy pamiętamy z Biblii scenę, w której Noe wypuścił gołębicę, aby sprawdzić czy wody potopu opadły, a ta powróciła na arkę z gałązką oliwną w dziobie. Ta scena była wiele razy przedstawiana w sztuce. Drzewo oliwne stało się  symbolem pokoju, tak jak gołąbek, który trzyma gałązkę oliwną w dziobie. Ta interpretacja przetrwała do naszych czasów, przede wszystkim za sprawą Pabla Picassa, który stworzył wiele rysunków, przedstawiających gołąbka pokoju z gałązką oliwną w dziobie.

W ikonografii chrześcijańskiej także znajdziemy drzewo oliwne jako symbol życia, pokoju i wieczności.  W Nowym Testamencie Jezus z Nazaretu wjeżdża na osiołku do Jerozolimy, gdzie u bram lud wita go palmami i gałązkami oliwnymi na znak zwycięstwa. Symbol ten pojawia się także przed śmiercią Jezusa, który przed ukrzyżowaniem idzie się modlić w ogrodzie oliwnym. Scena ta została uwieczniona na licznych obrazach i ikonach, z których możemy wymienić obraz El Greco „Modlitwa w Ogrójcu”, który znajduje się w Muzeum Sztuki w Toledo.

W Starożytności zwycięzców olimpiady koronowano gałązkami oliwnymi, a podczas pierwszej olimpiady w czasach nowożytnych, która miała miejsce w Atenach w roku 1896, baron de Coubertin nagrodził zwycięzców nie tylko medalami, ale także gałązkami oliwnymi, co symbolicznie nawiązywało do pierwszych olimpiad w antycznej Grecji.

Drzewo oliwne wiąże się też z postacią Herkulesa z mitologii rzymskiej, który używał pala z drzewa oliwnego do wykonania swoich dwunastu prac. Uwiecznione to zostało między innymi na rzymskiej mozaice z pierwszej połowy III wieku, którą możemy podziwiać w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Madrycie.

W dużych regionach oliwnych takich jak Andaluzja, Prowansja czy Toskania pasja malarska związana z pejzażem drzewa oliwnego była zawsze obecna. Przybory z nim związane zostały przeniesione na płótna wielkich artystów, począwszy od znanego obrazu Velazqueza „Stara kobieta smażąca jajka” po dzieła Giuseppe Arcimbolda, Zurbarana, Dalego, Van Dycka, Miró czy Rembrandta, a także dużej części impresjonistów jak Renoir, Matisse (na przykład „Pasiphae i drzewo oliwne”), Cézanne, Bonnard, Monet czy Van Gogh, który namalował wiele obrazów związanych z gajami oliwnymi i drzewem oliwnym.

Tej tematyce poświęcił część swoich dzieł Pablo Picasso, który podczas swojego pobytu w Horta de San Juan w Tarragonie tworzy serię rysunków przedstawiających gaje oliwne, które otaczały tę miejscowość. Niektóre z tych rysunków można zobaczyć w Muzeum Picassa w Barcelonie.

 

Źródło fotografii: Van Gogh Gallery, http://www.vangoghgallery.com/es

POWRÓT