DZIEJE OLIWY Z OLIWEK. PALESTYNA, KRETA, EGIPT

W naszym ostatnim poście o historii oliwy z oliwek pisaliśmy, że początki „płynnego złota”, jak zwykł nazywać tę szlachetną oliwę Homer, sięgają czasów prehistorycznych. Dziś prześledzimy jej dzieje w starożytnej kulturze Palestyny, Krety oraz Egiptu. Cofnijmy się więc na moment o kilka tysiącleci…

Palestyna

Znaczna część mieszkańców obszaru Palestyny zajmowała się uprawą oliwek. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje lud Filistynów, który pozostawił po sobie między innymi ślady skomplikowanych konstrukcji o znacznych rozmiarach służących do otrzymywania oliwy z oliwek. Również na terenie starożytnego Izraela odnaleziono urządzenia, które w swoim czasie stanowiły pierwsze, prymitywne systemy  pozyskiwania oliwy z oliwek. Ich pochodzenie szacuje się na L w. przed Chrystusem. Niektóre z nich dzięki pracom eksperymentalnym archeologów udało się odbudować tak, że ponownie mogły pełnić swoją funkcję. Były to kamienne moździerze, w których siłą ludzkich rąk miażdżono oliwki. Na przestrzeni wieków zmiany w technikach wykorzystywanych na obszarach wiejskich następowały bardzo pomału. W Palestynie po dziś dzień miejscem, które najbardziej słynie z uprawy drzew oliwnych jest Getsemani, gdzie zgodnie z przekazem biblijnym, Jezus modlił się przed ukrzyżowaniem. Zachowały się tam do naszych czasów kilkusetletnie drzewa. Już sama nazwa „Gatsemani”, tradycyjnie tłumaczona jako „ogród oliwny” oznacza „tłocznię oliwek”, co niezbicie świadczy o tym, że miejsce to od wieków związane było z pozyskiwaniem oliwy z oliwek.

Kreta

Cywilizacja kreteńska przeżywała swój rozkwit między 3000 a 1450 r. p.n.e. Uprawa drzew oliwnych najprawdopodobniej była podstawą jej rozwoju. Kreta eksportowała oliwę z oliwek do Egiptu, gdzie wykorzystywano ją do celów żywieniowych i kosmetycznych. W ruinach pałacu w Knossos odkryto mechanizmy służące do tłoczenia oliwy z oliwek, a także duże naczynia ceramiczne do jej przechowywania. Co więcej, na odnalezionych tam glinianych tabliczkach zaznaczone są obszary upraw oliwek.

Egipt

Pierwsze wzmianki o uprawie oliwek w Egipcie pochodzą z początków XX w. p.n.e. Największe uprawy znajdowały się wzdłuż delty Nilu, w pobliżu Aleksandrii. Jednocześnie, ze względu na duże zapotrzebowanie, Egipcjanie sprowadzali oliwę z oliwek z Krety. Oliwa z oliwek zmieszana z innymi olejami była szczególnie ceniona w kosmetyce (więcej o oliwie w kosmetyce). W ten sposób powstałe maści miały nieocenioną wartość. Co ciekawe, używano ich również do mumifikacji ciał, którym na głowę niczym koronę lub naszyjnik zakładano gałązki drzewa oliwnego. Oliwa znajdowała zastosowanie w lampach oliwnych, używanych zarówno w celach utylitarnych jak i religijnych.

Źródło: http://www.aceitedeoliva.com/aceite-de-oliva/historia-del-aceite-de-oliva/"

POWRÓT